علاج : روز اول را بايد به تقويت قلب و دفع موذى - با قىء و اماله - پرداخت و در صورت عدم بهبودى ، در روز دوم با فصد و حجامت ، طبيعت را در تنقيه يارى كرده و سپس قىء و اسهال را در صورتى كه تاكنون تسكين نيافته باشند ، تسكين بخشيد و ضمادات لازمه را جهت رفع برودت دست و پاى بيمار به كار برد . امّا اگر تنقيه‌ها و حابسات معموله در روز دوم نتوانند قىء و اسهال را بند كنند ، بايد مجددا به تنقيه‌يى اساسى دست زد كه قىء و اسهال را هم ساكن گرداند و روز و شب از مبرّدات و اشربهء مسكنهء قىء و حابسهء اسهال استفاده كرده و معده را از آنها خالى نگذارند . تبصره : درمان احتباس بول : غالبا در اثر بيمارى و با ، احتباس بول روى مىدهد كه بعضا با ورم مثانه و يا اجتماع بول در مثانه همراه است و بايد با كمك اضمدهء لازمه و در صورت ضرورت ، فصد ، آنها را رفع نمود . و در صورت عدم كارائى اين روش‌ها در تفتيح بول ، بول را با « آب دزدك » بيرون آورده و ورم را با اضمدهء محلّلهء مليّنه علاج نمود . باب هشتم : اورام و بثورات امتلائيه هر زيادتى كه در ظاهر بدن به هم رسد و گوشت‌ها و غير گوشت‌ها از ساير لايه‌هاى پوست را بلندتر ، سفت‌تر و يا نرم‌تر از وضع سابقش نمايد ، مسمى به « ورم » است كه بر حسب شكل ظاهر و مادهء موجبهء حدوث آنها و . . . به اقسامى منقسم مىشوند . شرى : ورمى است سرخ خالص يا آميخته به زردى كه با سوزش و خارش همراه است و از ابخرهء غليظهء متولد از خون و صفرا و يا بلاغم مالحهء مخلوط با آنها يا به تنهائى ايجاد مىشود . علاج : برحسب مادهء ورم بايد بيمار را تنقيه كنند و بدن را در مطبوخات مخصوصه بشويند . حمره : ورمى است كه به سبب نفوذ خون صفراوى در منافذ عضو ايجاد مىشود . علاج : با تسكين صفرا ، فصد و استعمال ضمادات لازمه - رادعات ، مرخيات و محللات ، برحسب مرحلهء ورم - است و تا مىشود نبايد از افكندن زالو استفاده كرد ؛ زيرا اين كار ضرورت چندانى ندارد و پرزحمت هم هست . جمره ، فلغمونى و نمله : همه نوع ورم هستند كه در شكل ظاهرى تفاوت دارند ؛ امّا مادهء آنها معمولا صفرا و يا خون حادّ حارّ است . علاج : اسهال صفرا و مبالغه در تبريد و استعمال اطليه و ضمادات لازمه - رادعات ، مرخيات و محلّلات - از ضروريات است به علاوهء اينكه بايد اشياى باردهء يابسه ، مانند حبّى كه جهت اين امر بايد تهيه كرد را بر آن ضماد كرده تا رطوبات آن را بخشكاند . نكتهء مهم : پيشگيرى از انجاميدن فلغمونى به غانعزايا و سقاقلوس و درمان آنها در صورت ابتلا : غانغرايا ، نيمه جانى و سقاقلوس ، مردگى عضو هستند كه در صورت كوتاهى طبيب در تنقيهء مادهء فلغمونى و انصراف آن از عضو ، ايجاد مىشوند ؛ خصوصا